(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

విరాటపర్వ - అధ్యాయ 049

॥ శ్రీః ॥
4.49. అధ్యాయః 049
Mahabharata - Virata Parva - Chapter Topics
కృపేణార్జునచరిత్రప్రశంసనపూర్వకం కర్ణగర్హణం ॥ 1 ॥
తథా స్వేషు ఏకైకేనార్జునస్య దుర్జయత్వకథనపూర్వకం సంభూయాభియాననిర్ధారణం ॥ 2 ॥
Mahabharata - Virata Parva - Chapter Text

వైశంపాయన ఉవాచ। 4-49-0x(3205)(30427)
తస్య తద్వచనం శ్రుత్వా నీతిశాస్త్రవిశారదః।
ఆచార్యః కురువీరాణాం కృపః శారద్వతోఽబ్రవీత్ ॥ 4-49-1(30428)
సదైవ తవ రాధేయ యుద్ధే క్రూరతరా మతిః।
నార్థానాం ప్రకృతిం వేత్సి నానుబంధమవేక్షసే ॥ 4-49-2(30429)
నయా హి బహవః సంతి శాస్త్రాణ్యాశ్రిత్య చింతితాః ।
తేషాం యుద్ధం సుపాపిష్ఠం వేదయంతి పురావిదః ॥ 4-49-3(30430)
దేశకాలేన సంయుక్తం యుద్ధం విజయదం భవేత్।
హీనకాలం తదేవేహ అనర్థాయోపకల్పతే ॥ 4-49-4(30431)
దేశే కాలే చ విక్రాంతం కల్యాణాయ విధీయతే।
ఆనుకూల్యేన కార్యాణాముత్తరం తు విధీయతే ॥ 4-49-5(30432)
భారం హి రథకారస్య న వ్యవస్యంతి పండితాః।
పరిచింత్య తు పార్థేన సంనిపాతో న నః క్షమః ॥ 4-49-6(30433)
ఏకో హి శత్రూన్సమరే సమర్థః ప్రతిబాధితుం ।
ఏకః కురూనభ్యరక్షదేకశ్చాగ్నిమతర్పయత్ ॥ 4-49-7(30434)
ఏకశ్చ పంచ వర్షాణి బ్రహ్మచర్యమధారయత్ ।
ఏకః సుభద్రామారోప్య ద్వైరథే కృష్ణమాహ్వయం ॥ 4-49-8(30435)
సైంధవం వనవాసే తు జిత్వా కృష్ణామథానయత్ ।
ఏకశ్చ పంచ వర్షాణి శక్రాదస్రాణ్యశిక్షత ॥ 4-49-9(30436)
ఏకః సపత్నాంజిత్వా తు కురూణామకరోద్యశః ।
ఏకో గంధర్వరాజానం చిత్రసేనమరిందమః ।
విజిగ్యే తరసా సంఖ్యే సేనాం చాస్య సుదుర్జయాం ॥ 4-49-10(30437)
పాంచాలీ శ్రీమతీ ప్రాప్తా క్షత్రం జిత్వా స్వయంవరే ।
ఆదాయ గతవాన్పార్థో భవాన్క్వను గతస్తదా ॥ 4-49-11(30438)
తథా నివాతకవచాః కాలకేయాశ్చ దానవాః ।
దైవతైరప్యవధ్యాస్తే ఏకేన యుధి పాతితాః ॥ 4-49-12(30439)
ఏకేన హి త్వయా కర్ణ కిం నామేహ కృతం పురా।
ఏకైకేన యథా తేషాం భూమిపాలా వశే కృతాః ॥ 4-49-13(30440)
ఇంద్రోపి హి న పార్థేన సంయుగే యోద్ధుమర్హతి ।
యస్తేనాశంసతే యోద్ధుం కర్తవ్యం తస్య భేషజం ॥ 4-49-14(30441)
ఆశీవిషస్య క్రుద్ధస్య పాణిముద్యంయ దక్షిణం।
అవముచ్య ప్రదేశిన్యా దంష్ట్రామాదాతుమిచ్ఛసి ॥ 4-49-15(30442)
అథవా కుంజరం మత్తమేకమేకచరం వనే।
నిరంకుశం సమారుహ్య నగరం యాతుమిచ్ఛసి ॥ 4-49-16(30443)
సమిద్ధం పావకం చాపి ఘృతమేదోవసాహుతం।
ఘృతాక్తశ్చీరవాసాస్త్వం మధ్యేనోత్సర్తుమిచ్ఛసి ॥ 4-49-17(30444)
ఆత్మానం యః సమాబధ్య కంఠే బద్ధ్వా తథా శిలాం ।
సముద్రం ప్రతరేద్దోర్భ్యాం తత్ర కిం కర్ణ పౌరుషం ॥ 4-49-18(30445)
అకృతాస్త్రః కృతాస్త్రం వై బలవంతం సుదుర్బలః।
తాదృశం కర్ణ యః పార్థం యోద్ధుమిచ్ఛేత్స దుర్మతిః ॥ 4-49-19(30446)
అస్మాభిరేవ నికృతో వర్షాణీహ త్రయోదశ।
సింహః పాశవినిర్ముక్తో న నః శేషం కరిష్యతి ॥ 4-49-20(30447)
ఏకాంతే పార్థమాసీనం కూపేఽగ్నిమివ సంవృతం ।
అజ్ఞానాదభ్యవస్కంద్య ప్రాప్తాః స్మో భయముత్తమం ॥ 4-49-21(30448)
ఉత్సృష్టం తూలరాశౌ తు ఏకోఽగ్నిం శమయేత్కథం ।
సహ యుద్ధ్యామహే పార్థమాగతం యుద్ధదుర్మదం ॥ 4-49-22(30449)
యత్తా వయం పరాక్రాంతా వ్యూఢానీకాః ప్రహారిణః।
యుద్ధాయావస్థితం పార్థమాగతం పాకశాసనిం ॥ 4-49-23(30450)
యత్తాః సర్వే రథశ్రేష్ఠం పరివార్య సమంతతః।
షడ్రథాః పరికీర్యంతాం వజ్రపాణిమివాసురాః ॥ 4-49-24(30451)
ద్రోణో దుర్యోధనో భీష్మో భవాంద్రౌణిస్తథా వయం।
సర్వే యుద్ధ్యామహే పార్థం కర్ణ మా సాహసం కృథాః ॥ 4-49-25(30452)
న హ్యసంగత్య సమరే పార్థం జేష్యామహే వయం।
సంగత్య సమరే పార్థం సర్వే జేష్యమాహే వయం ॥ 26 ॥ ॥ 4-49-26(30453)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే విరాటపర్వణి గోగ్రహణపర్వణి ఏకోనపంచాశోఽధ్యాయః ॥ 49 ॥

Mahabharata - Virata Parva - Chapter Footnotes
4-49-6 భారం హీతి। యథా రథకారేణ దివ్యోఽయం మయా నిర్మితో రథః సుదృఢాంగః అనేన త్వం దేవానపి సర్వథా జేష్యసీత్యుక్తే తద్వచసి భారం దత్త్వా దేశకాలానుకూల్యమనపేక్ష్యైవ న వ్యవస్యంతి।
యోద్ధుమేతి శేషః।
ఏవం త్వద్వచసి భారం దత్త్వా దేశాద్యానుకూల్యమనవేక్ష్య కథమస్మాభిర్యోద్ధవ్యం। తవతు వచనం రథకారవచనవదర్శశూన్యమితి భావః ॥ 6 ॥
4-49-10 ఏకః సంయమినీం జిత్వా ఇతి ధo పాఠః ॥ 10 ॥
॥ ఏకోనపంచాశోఽధ్యాయః ॥ 49 ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.